Advert
Deniz Servantie
Deniz Servantie
Giriş Tarihi : 29-05-2017 14:05

Dünya Arenasındaki Son Gelişmeler Işığında Rusya

1991 yılında SSCB’nin yıkılışı ile beraber dünya arenasında önemli bir aktör ortaya çıkmıştı, Rusya Federasyonu. Hâlihazırda nükleer güce sahip Rusya Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi’nin 5 daimi üyesinden bir tanesi. Elbette, bu niteliklerin Rusya’nın dünyadaki öneminin ve gücünün simgesi olarak görülmesi mümkün.

Rusya’nın, bu çerçevede, Amerika Birleşik Devletleri, Britanya, Fransa ve Çin Halk Cumhuriyeti gibi küresel bir dış politikası olan sayılı ülkelerden bir tanesi olduğu ifade edilebilir. Örneğin, başta Suriye krizi gibi Ortadoğu konularından Avrupa’nın savunma mimarisine kadar uzanan geniş bir dış politika alanında aktif bir aktör olan Rusya’nın dünya arenasında kilit bir rol olduğu görülüyor. Aşağıda, siz okuyucularımız için son zamanlarda Rusya ve yakın coğrafyasında yaşanan önemli gelişmeleri derledik. İyi okumalar dileriz.

2013 yılının Kasım ayında eski Sovyet cumhuriyeti olan Ukrayna’da hükümete karşı başlayan protestolar, dönemin Ukrayna Cumhurbaşkanı Viktor Yanukoviç rejiminin çöküşüne yol açmıştı. Ukrayna halkının bir bölümü söz konusu harekete “Euromeydan” ismini takmıştı. Bilindiği gibi, o dönemde Ukrayna ve AB arasında bir ortaklık anlaşmasının imzalanması planlanıyordu. Ukrayna hükümetinin ortaklık anlaşmasının askıya alınması kararı başta başkent Kiev olmak üzere Ukrayna’nın belirli şehirlerinde ciddi protestolara yol açmıştı. Vladimir Putin’in yönettiği Rusya ise bu anlaşmaya Rus çıkarları doğrultusunda şiddetle karşı çıkıyordu. Bu anlamda Rusya’nın en ciddi kaygısı, AB ile ilişkilerinin gelişmesi akabinde Ukrayna’nın NATO’ya yaklaşmasıydı.

SSCB’nin çöküşünden beri NATO –bunu anlamak için haritaya bakmak yeterlidir– Rusya sınırlarına ciddi şekilde yakınlaştı. Örneğin, Baltık ülkeleri olan Estonya, Letonya ve Litvanya 2004 yılında NATO’ya katılmıştı. Bu noktada 1991 yılında dönemin ABD başkanı George H. W. Bush ile dönemin SSCB devlet başkanı Mihail Gorbaçov arasındaki görüşmeyi hatırlatmakta fayda var. Amerikan lideri, Doğu ve Orta Avrupa ülkelerinde komünist rejimlerin çöküşü ve Almanya’nın birleşmesinin ardından, Sovyetlere NATO’nun eski Doğu Almanya’nın ardından yeni ülkeleri bünyesine katmayacağı sözünü vermişti. Ancak bilindiği üzere, 1990’lı yıllar boyunca NATO’nun açık kapı politikası devam etmiş ve hatta NATO Batı Balkanlar’da doğrudan müdahalelerde bulunmuştu (örneğin 1999 yılındaki Kosova Savaşı). 2013 yılındaki Ukrayna krizi de bir şekilde söz konusu politikanın devamı olarak görülebilir. Yanukoviç rejiminin çöküşüyle beraber ülkede belirsizlik baş göstermişti.

Son yıllarda AB ile Rusya arasındaki ilişkilere bakıldığında, başta enerji politikaları olmak üzere ilişkilerde ekonomik meselelerin önemli bir yer tuttuğu ifade edilebilir. Bununla beraber taraflar arasındaki ikili ekonomik ilişkilerde ve yatırımlarda önemli bir oranda bir ilerleme oldu. Bu bağlamda da Ukrayna’nın stratejik açıdan son derece kilit bir yerde bulunduğu ifade edilebilir. Başta Orta ve Doğu Avrupa ülkeleri olmak üzere AB’nin Rusya’ya enerji alanında ciddi oranda bağımlı olduğu aşikâr. Bu noktada, Rusya’nın Ukrayna’dan geçen birçok doğal gaz boru hattı bulunduğunu hatırlamakta fayda var.

Bu kapsamda Rusya’nın Ukrayna’ya ve AB ülkelerine karşı elinde ciddi bir ekonomi ve enerji kartının olduğunu söylemek mümkün. Bununla birlikte Ukrayna krizi ile beraber Rusya’nın Mart 2014’te Kırım’a müdahalesi ve hatta ilhakı ile taraflar arasında kronik bir kriz havasının geliştiği görülüyor. Ancak, ikili ilişkilere yaptırımların uygulanmasıyla beraber AB ile Rusya arasındaki ticaret ve yatırımlar olumsuz etkilendi. AB’nin Eylül 2016 tarihli yaptırımların uzatılması kararı da, Moskova ile Brüksel arasındaki ilişkileri olumsuz yönde etkilemeye devam ediyor. Bu çerçevede AB ülkelerinin, özellikle enerji alanında, farklı enerji kaynak rotaları arayışına girdiği söylenebilir.

Deniz Servantie
İKV Uzman Yardımcısı
E-Mail: dservantie@ikv.org.tr
 

@
Deniz Servantie

Deniz Servantie

DİĞER YAZILARI Temel Gelir Uygulaması Olan Ülkeler 14-10-2017 00:01 AB’de Temel Gelir Tartışmaları 02-10-2017 17:51 AB ve Dünyadaki Temel Gelir Tartışmaları 18-09-2017 18:06 AB Şüpheciliğinin Başlıca Aktörleri 19-08-2017 12:35 AB Şüpheciliği Nedir? Nasıl Gelişmiştir? 11-08-2017 15:23 Britanya Referandumu ve Siyasi Sonuçları 01-08-2017 07:39 Türkiye-AB mülteci sözlüğü 13-07-2017 09:56 Rusya-Türkiye ilişkileri 05-07-2017 15:00 Rusya’nın Suriye krizindeki tutumu 19-06-2017 14:41 Dünya Arenasındaki Son Gelişmeler Işığında Rusya 29-05-2017 14:05 Malta Dönem Başkanlığı 27-04-2017 17:27 AB kota davasının olası etkileri 12-04-2017 18:02 Kota uygulaması ve tarife dışı engeller 31-03-2017 13:44 AB’den Türk TIR’larına Kota Uygulaması: Tarife-dışı bir Engel mi? 16-03-2017 16:12 AB’nin 2050 Ulaştırma Stratejisinde Toplu Ulaşım 07-03-2017 13:42 AB’de Toplu Taşıma Politikaların Gelişimi-2 17-02-2017 14:12 AB’de Toplu Taşıma Politikaların Gelişimi 17-01-2017 14:04 AB Toplu Taşıma Politikalarının Gelişimi ve Geleceği 27-12-2016 16:09 Türkiye ve Belçika'nın ekonomik boyutu 26-11-2016 14:23 Türkiye-AB ilişkilerinde Belçika’nın tutumu 09-11-2016 21:01 Belçika’ya Türk Göçü 01-11-2016 00:08 Türkiye-Belçika İlişkileri 14-10-2016 21:34 Avrupa Uzay Politikasında Geleceğe Yönelik Projeler 29-09-2016 14:44 Avrupa Uzay Politikasının Kurumsal Yapısı 07-09-2016 11:34 Avrupa Uzay Ajansı’nın kuruluşu 29-08-2016 13:30 Avrupa’nın uzay girişimleri 15-08-2016 13:21 Sakarya Nehir Taşımacılığı Projesi 01-08-2016 14:34 Türkiye Nehir Taşımacılığı Politikası 20-07-2016 14:47 AB’nin Nehir Taşımacılık Ağları 28-06-2016 09:38 Nehir Taşımacılığı Politikaları 13-06-2016 15:30 Avrupa’nın Uzay Girişimleri 16-05-2016 12:49 İKV VE UND sektöre yönelik anket düzenledi 28-04-2016 12:52 AB’deki gelişme ve Türkiye’ye yansımaları 24-03-2016 15:47 2015 İlerleme Raporunda Taşımacılık Faslında Neler Var? 14-03-2016 14:47 TRACECA Projesi ve Türkiye 26-02-2016 11:46 AB’den yeni havacılık stratejisi 03-02-2016 10:00 Karşılaştırmalı Analiz 02-11-2015 11:02 AB ve Türkiye arasındaki taşımacılık kotalarının kaldırılması üzerine senaryolar 15-09-2015 11:59 Denizyolu Taşımacılığı Stratejisi 2018 28-08-2015 14:34 AB Denizyolu Taşımacılığı 18-08-2015 18:02 Türk Denizyolu Taşımacılığı 05-08-2015 16:56 Avrupa Semasını Birleştiren Proje 02-07-2015 12:48 2000’li Yıllar ile Geleceğe Doğru AB Ulaştırma Politikası 16-06-2015 15:17 Geçmişten Geleceğe AB Ulaştırma Politikası 03-06-2015 16:22
NAMAZ VAKİTLERİ
HAVA DURUMU
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
ANKET OYLAMA TÜMÜ
GÜNÜN KARİKATÜRÜ
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA