Advert
Deniz Servantie
Deniz Servantie
Giriş Tarihi : 14-10-2017 00:01

Temel Gelir Uygulaması Olan Ülkeler

Ocak 2008'den Aralık 2009'a kadar, Namibya Temel Gelir Hibe Koalisyonu tarafından Otojevere ve Omitara köylerinde temel gelir hibesi adı altında bir pilot proje uygulanmıştır. Kişi başı ödenen yaklaşık 12 dolar olarak belirlenmiştir. Proje başlangıcından 6 ay sonra, çocuklarda yetersiz beslenme ve okula devam edememe sorunları önemli ölçüde azalmıştır. Ayrıca vatandaşların daha üretken ekonomik faaliyetlerde bulunmalarına izin verdiği için topluluğun gelirini hibe miktarından önemli miktarda yükselttiği de tespit edilmiştir.

Finlandiya’da 1 Ocak 2017 tarihinden itibaren, Finlandiya Sosyal Güvenlik Kurumu KELA tarafından rastgele seçilen ve işsizlik yardımı alan 2 bin vatandaşına işe girmeleri durumunda bile devam edecek olan net 560 avroluk bir vatandaşlık maaşı vermeye başlamıştır. Finlandiya’da başlayan pilot uygulamayı İskoçya da takip etmektedir. Temel gelir uygulaması toplumsal gücün orta sınıfa yeniden dağıtılmasını ve devlete olan güvenin artmasını sağlamaktadır.

Buna karşın 5 Haziran 2016 tarihinde İsviçre’de halk tarafından referandumda reddedilen temel gelir önerisi, çalışan ya da çalışmayan tüm İsviçre vatandaşları ve ülkede yasal çalışma izniyle en az beş yıldır yaşayan tüm yabancılara koşulsuz maaş verilmesini öngörmüştür. Önerinin destekçileri, bunun "düzenli maaşı olan iyi iş bulmanın giderek zorlaştığı bir dünyada yoksulluk ve eşitsizliğe çözüm olacağını" savunmuştur. Önerinin arkasındaki sivil toplum kuruluşu yetişkinler için 2500, çocuklar için de 625 İsviçre frangı teklif etmiştir. İsviçre Hükümeti ve siyasi partilerin tamamına yakını halka öneriyi reddetme çağrısı yapmıştır. Öneriye karşı çıkanlar ise "Marksist bir rüya" olarak niteledikleri düzenlemenin ekonomiye sekte vuracağını ve halkı işlerini bırakmaya teşvik edeceğini öne sürmektedir. Uzmanlar temel gelir uygulamasının İsviçre ekonomisine yıllık maliyetinin 25 milyar frank olacağını, maaşların finansmanı için kamu harcamalarında ciddi kesintiler yapılması ya da vergilerin önemli oranda artırılması gerekeceğini belirtmektedir.

ABD’nin Alaska eyaletinde ise, 1982 yılından beri Alaska Daimi Fonu adı altında uygulanmakta olan vatandaşlık maaşının sadece iki şartı bulunmaktadır: en az bir yıldır Alaska’da ikamet ediyor olmak ve kişinin hayatta olması. Karşılıksız verilen bu ücret kişinin yaşına, işine, sosyal statüsüne bakılmaksızın yılda yaklaşık 2 bin dolardır. Dönemin Alaska hükümeti petrol gelirlerini hızlı şekilde harcadığı için suçlamalara maruz kalmış ve 1976'da yapılan halkoylaması ile petrol gelirlerinin belli bir kısmının oluşturulan fona aktarılması ve halka dağıtılması kararlaştırılmıştır. Herkese, bireysel olarak, eşit miktarda, düzenli ve nakit olarak yapılan bu ödemenin temel gelir tanımına tam olarak uyduğu söylenebilir. Alaska’da yıllardır süren uygulamadan çıkarılan sonuçlara göre gelir eşitliği sağlanması yolunda önemli bir gelişmeden söz edilmekte, Alaska’da diğer örneklere zıt olarak en az gelire sahip yüzde 20’lik kesimin en çok gelire sahip olan yüzde 20’lik kesimden daha hızlı zenginleştiği gözlemlenmektedir. Söz konusu fon mecburi bir vergiyle değil, arazi sahipleri ile arazi incelemesi yapmak isteyen şirketler arasında gönüllü bir sözleşme ile toplanmaktadır. Petrol şirketleri, Alaska'ya iş yapma maliyeti olarak para ödemeyi kabul etmektedir. Bu gelirin büyük kısmı Alaska hükümetine giderek devlet hizmetlerine harcanmaktadır, dörtte biri ise hükümet kasasına girmeden Alaska Daimi Fonu'na eklenmektedir. Şu anda 50 milyar doları aşan bu fon, yılda bir kez tüm Alaskalılar arasında eşit olarak paylaşılmaktadır. Sonuç olarak Alaska, en düşük yoksulluk oranı ve en iyi refah derecesi puanı ile tüm ABD eyaletleri arasında eşitlik açısından en iyi durumdadır.

Brezilya ise 2004 yılında anayasasına temel geliri koyan dünyadaki ilk ülkedir. Buna göre en az beş yıldan beri ülkede yaşayan herkes, çalışıp çalışmadığından, bir serveti olup olmadığından bağımsız olarak barınma, yiyecek ve sağlık gibi temel ihtiyaçlarını karşılayabilmek için devlet güvencesine alınmıştır. Söz konusu kanunun aşama aşama herkesi kapsayacağı belirtilmiştir. Bugüne kadar ise sadece en yoksulları kapsamına alan Bolsa Familia (“Aile Hibesi”) hayata geçirilebilmiştir. Bolsa Familia uygulaması halkın yüzde 25'ine ulaşmış olsa da, hala yoksul kesimin büyük kısmı destekten yoksun durumdadır.

İran ise 2011 yılında, ülkenin yaklaşık yüzde 29’luk kısmına bir ödeme planı uygulamaya başlamıştır.  Petrol ve doğal gaz fiyatlarına yapılan indirime tepki olarak başlatılan uygulamada kişi başı günlük 1,5 Dolar’a denk gelen bir ödeme yapılmaktadır. Konu üstüne hazırlanan bir rapora göre İran’da vatandaşların temel gelir karşısında çalışma motivasyonunu kaybetmenin tam tersine hizmet gibi sektörlerde daha fazla çalışıldığı gözlemlenmiş, ayrıca öğrencilerin okula kayıt yapma oranı artmıştır. Sunulan veriler, insanların bedava ücret karşısında tembelleşeceği fikrini çürütemese de bu inanca bir karşı örnek oluşturmaktadır.

Görüldüğü üzere, temel gelir uygulamasını destekleyen ve pek çok soruna çözüm olacağını savunan bir kesim, uygulamanın tembelliğe ve çalışmamaya götüreceğini düşünerek onaylamayan bir kesim ve ikisinin arasında kalan, uygulamayı doğru bulan ancak mali açıdan karşılanmasının zor olduğunu söyleyen bir kesimden bahsedilmektedir. Sonuç, olarak pilot örneklerden genelde olumlu sonuçlar alınsa da, temel gelir uygulamasının evrenselleşmesi için aşamalı adımlar atılmalıdır: mevcut refah programları pekiştirilmeli, ayni yardımlardan nakit yardımlara geçilmeli, mali şeffaflık arttırılmalı ve kapsamlı veri analizi yapılmalıdır. Bu şekilde eleştirilerin önüne geçilebilecek ve pilot örneklerden elde edilen olumlu geri dönüşler daha büyük ölçeklerde de görülebilecektir.

Deniz Servantie
İKV Uzman Yardımcısı
E-Mail: dservantie@ikv.org.tr

eğlenceli geceler geçirmek için iskenderun escort sayfasını ziyaret edin.
NELER SÖYLENDİ?
@
Deniz Servantie

Deniz Servantie

DİĞER YAZILARI Temel Gelir Uygulaması Olan Ülkeler 14-10-2017 00:01 AB’de Temel Gelir Tartışmaları 02-10-2017 17:51 AB ve Dünyadaki Temel Gelir Tartışmaları 18-09-2017 18:06 AB Şüpheciliğinin Başlıca Aktörleri 19-08-2017 12:35 AB Şüpheciliği Nedir? Nasıl Gelişmiştir? 11-08-2017 15:23 Britanya Referandumu ve Siyasi Sonuçları 01-08-2017 07:39 Türkiye-AB mülteci sözlüğü 13-07-2017 09:56 Rusya-Türkiye ilişkileri 05-07-2017 15:00 Rusya’nın Suriye krizindeki tutumu 19-06-2017 14:41 Dünya Arenasındaki Son Gelişmeler Işığında Rusya 29-05-2017 14:05 Malta Dönem Başkanlığı 27-04-2017 17:27 AB kota davasının olası etkileri 12-04-2017 18:02 Kota uygulaması ve tarife dışı engeller 31-03-2017 13:44 AB’den Türk TIR’larına Kota Uygulaması: Tarife-dışı bir Engel mi? 16-03-2017 16:12 AB’nin 2050 Ulaştırma Stratejisinde Toplu Ulaşım 07-03-2017 13:42 AB’de Toplu Taşıma Politikaların Gelişimi-2 17-02-2017 14:12 AB’de Toplu Taşıma Politikaların Gelişimi 17-01-2017 14:04 AB Toplu Taşıma Politikalarının Gelişimi ve Geleceği 27-12-2016 16:09 Türkiye ve Belçika'nın ekonomik boyutu 26-11-2016 14:23 Türkiye-AB ilişkilerinde Belçika’nın tutumu 09-11-2016 21:01 Belçika’ya Türk Göçü 01-11-2016 00:08 Türkiye-Belçika İlişkileri 14-10-2016 21:34 Avrupa Uzay Politikasında Geleceğe Yönelik Projeler 29-09-2016 14:44 Avrupa Uzay Politikasının Kurumsal Yapısı 07-09-2016 11:34 Avrupa Uzay Ajansı’nın kuruluşu 29-08-2016 13:30 Avrupa’nın uzay girişimleri 15-08-2016 13:21 Sakarya Nehir Taşımacılığı Projesi 01-08-2016 14:34 Türkiye Nehir Taşımacılığı Politikası 20-07-2016 14:47 AB’nin Nehir Taşımacılık Ağları 28-06-2016 09:38 Nehir Taşımacılığı Politikaları 13-06-2016 15:30 Avrupa’nın Uzay Girişimleri 16-05-2016 12:49 İKV VE UND sektöre yönelik anket düzenledi 28-04-2016 12:52 AB’deki gelişme ve Türkiye’ye yansımaları 24-03-2016 15:47 2015 İlerleme Raporunda Taşımacılık Faslında Neler Var? 14-03-2016 14:47 TRACECA Projesi ve Türkiye 26-02-2016 11:46 AB’den yeni havacılık stratejisi 03-02-2016 10:00 Karşılaştırmalı Analiz 02-11-2015 11:02 AB ve Türkiye arasındaki taşımacılık kotalarının kaldırılması üzerine senaryolar 15-09-2015 11:59 Denizyolu Taşımacılığı Stratejisi 2018 28-08-2015 14:34 AB Denizyolu Taşımacılığı 18-08-2015 18:02 Türk Denizyolu Taşımacılığı 05-08-2015 16:56 Avrupa Semasını Birleştiren Proje 02-07-2015 12:48 2000’li Yıllar ile Geleceğe Doğru AB Ulaştırma Politikası 16-06-2015 15:17 Geçmişten Geleceğe AB Ulaştırma Politikası 03-06-2015 16:22
NAMAZ VAKİTLERİ
PUAN DURUMU
  •   Takım P O
  • 1 Sivasspor 40 18
  • 2 İstanbul Başakşehir 36 18
  • 3 Trabzonspor 35 18
  • 4 Fenerbahçe 34 18
  • 5 Alanyaspor 32 18
  • 6 Galatasaray 30 18
  • 7 Beşiktaş 30 18
  • 8 Göztepe 26 18
  • 9 Yeni Malatyaspor 24 18
  • 10 Gaziantep FK 24 18
  • 11 Çaykur Rizespor 23 18
  • 12 Denizlispor 22 18
  • 13 Gençlerbirliği 18 18
  • 14 Konyaspor 18 18
  • 15 Kasımpaşa 15 18
  • 16 Antalyaspor 14 18
  • 17 MKE Ankaragücü 12 18
  • 18 Kayserispor 10 18
HAVA DURUMU
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
E-GAZETE
ANKET OYLAMA TÜMÜ
GÜNÜN KARİKATÜRÜ
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA