2026 Yılı ve Beklentiler

İstanbul Özel Halk Otobüsü (ÖHO) esnafı için her yeni yıl, yeni umutlar ve beklentilerle başlar. 2026 yılı da bu açıdan farklı başlamadı fakat bu yılın en önemli özelliği, beklentilerin artık daha somut, sorunların ise daha görünür hâle gelmiş olması.

Yılın ilk ayında yapılan esnaf odası seçimi, sektördeki değişim talebinin güçlü bir yansıması oldu. Seçim sürecinin ardından yeni yönetim görevi devraldı. Beklentilerin yüksek olduğu bu dönemde, yeni yönetimi zorlu fakat bir o kadar da kritik bir süreç bekliyor. Muhalefet döneminde dile getirilen taleplerin artık uygulamaya dönüşmesi gerekiyor. Bunun zaman alacağı, özellikle resmî süreçlerin yavaş ilerlemesi nedeniyle sabır gerektirdiği de unutulmamalı. Bu noktada esnafla kurulacak açık iletişim ve düzenli bilgilendirme, sürecin daha sağlıklı ilerlemesine katkı sağlayacaktır. Yeni yönetime bu süreçte başarılar diliyorum.

Yeni dönemin ilk önemli adımlarından biri, 22.05.2025 tarihinde mücbir sebeplerle işe çıkamayan ve durumu önceden İBB ile İETT’ye bildiren 2459 otobüse haksız şekilde kesilen “toplu iş bırakma” cezasının UKOME’de iptal edilmesi oldu. Her otobüse kesilen 2000 bilet cezanın kaldırılması, esnaf adına önemli bir kazanımdır. Kararın UKOME komisyonuna gelen imzalı tutanaklarında, bu hukuksuz ve mobbing içeren karara kimlerin karşı çıktığını, kimlerin ise sessiz kalarak ya da doğrudan imza atarak esnafına sırt döndüğünü açıkça görmüş olduk. Bu durum, esnafın hafızasında uzun süre yer edecek önemli bir detaydır. Bu sürece katkı sunan hem yeni hem de önceki yönetimlere teşekkür etmek gerekir. Bu karar, sektörün ortak duruş sergilediğinde sonuç alabileceğini göstermesi açısından da önemlidir.

ÖHO esnafının en hassas olduğu konu ise ÖTİS sözleşmesidir. Son yıllarda artan maliyetler, düzensiz ve geciken ödemeler dikkate alındığında, bu sözleşmenin sürdürülebilir bir yapıda olması hayati önem taşımaktadır. Burada İETT verileri dikkatle incelenmelidir.
İETT’nin bir yolcu başına açıkladığı maliyet 2018 yılında 3,4 TL iken, bu rakam 2024 yılında 36,2 TL’ye yükselmiştir. İETT Genel Müdürü’nün 2025 Kasım ayında yaptığı açıklamaya göre ise bu maliyet 54 TL seviyesine ulaşmıştır. 2026 yılına girildiğinde akaryakıt, personel, bakım ve yedek parça giderleri göz önüne alındığında bu maliyetlerin daha da arttığı açıktır. Buna rağmen ÖHO’ya teklif edilen ÖTİS bedelinin, 2024 yılı maliyetlerini dahi karşılamaktan uzak olduğu görülmektedir. Bu durumun, tarafların ortak bir zeminde yeniden değerlendirme yapmasını zorunlu kıldığı açıktır.

Yaklaşık iki yıldır ödenmeyen 65 yaş ücretsiz yolcu taşıma destekleri de esnafın çözüm beklediği başlıklardan biridir. Bu konuda atılan adımların kısa sürede sonuçlanmasını bekliyoruz.

Bunun yanında mülkiyet hakkı kanunu konusu ve artan sıfır otobüs fiyatları, esnafın uzun süredir taşıdığı yapısal sorunlar arasında yer almaktadır. Özellikle otobüs yenileme sürecinde yaşanan mali sıkıntılar, esnafları ciddi şekilde zorlamaktadır. Son dönemde şehir içi ulaşıma HABAŞ firmasının girişiyle bu alanda yeni bir alternatif oluşmuştur. Tuzla bölgesinde alınan ilk HABAŞ otobüslerinin sahaya çıkması merakla beklenmektedir. Esnafın bu yeni seçeneğe nasıl yaklaşacağı, diğer otobüs firmalarının nasıl aksiyon alacağını ise önümüzdeki günlerde birlikte göreceğiz.

Doç. Dr. Ramazan Arıcı
İstanbul Üniversitesi - Cerrahpaşa Öğretim Görevlisi
E-Mail: ramazan.arici@istanbul.edu.tr

ETİKETLER: 0